مقدمه مولف

قسمت: 01

مقدمه مولف: همه حمد و ستایش، از آنِ االله، پروردگار یکتا، چیره، توانا و آمرزنده است؛ ذاتی که شب و روز را در هم میپیچد تا مایه پند بیدار دلانِ آگاه و بینشِ خردمندانِ پندپذیر باشد. ذاتی که به آفریدگان برگزیده اش، بینش و بیداری بخشید و آنان را به سرای دنیا بی اعتنا کرد و به مراقبت و پاسداشت آیین خویش واداشت تا پیوسته در اندیشه، پند پذیری و ذکر و یادآوری باشند و توفیقشان داد که در طاعت او بکوشند و برای سرای جاوید، سازِ سفر و ره توشه برگیرند و از آنچه او را به خشم می آورد و سزاوار سرای بیچارگی و تباهی -دوزخ- می گرداند، بپرهیزند و با دگرگونی اوضاع و احوال -در همه شرایط –  این امور را پاس بدارند. االله را با رساترین، پاکترین، جامعترین و کاملترین ثنا و ستایش می ستایم و گواهی میدهم که معبود راستینی جز االله نیکوکار، بزرگوار و بخشنده، و مهربان و مهر ورز وجود ندارد و شهادت میدهم که محمد بنده، فرستاده، حبیب و خلیل اوست که به راه راست راهنمایی می کند و به دین استوار و راستین فرا میخواند. درود و سلام االله بر او و دیگر پیامبران و خاندان همه و سایر نیکان باد.

 

الله متعال می فرمایند:

 

وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِیَعْبُدُونِ ﴿*﴾ مَا أُرِیدُ مِنْهُم مِّن رِّزْقٍ وَمَا أُرِیدُ أَن یُطْعِمُونِ
و انسانها و جنها را تنها برای این آفریدم که مرا عبادت و پرستش نمایند. از آنان هیچ روزی و رزقی نمی خواهم و خواهان این نیستم که به من خوراک بدهند.

سوره ذاریات آیه ۵۶ – ۵۷

 

این، به صراحت گویای آن است که انسانها و جنها، برای عبادت و پرستش آفریده شدهاند و از این رو شایسته و زیبنده آنهاست که به مقصد آفرینش خویش توجه کنند و با زهد و بی اعتنایی به دنیا از لذتهای آن رویگردانی نمایند؛ چراکه دنیا سرای فناست، نه سرای بقا؛ و وسیله عبور است، نه منزل اقامت و شادمانی؛ و سرآغاز راهیست که باید گذاشت و رفت، نه سرای ماندن. پس بیدار دلان دنیا، همان افراد عبادت گزارند و هوشیارترین مردمش، کسانی که به دنیا بی اعتنا هستند.

 

الله متعال می فرماید:

 

إِنَّمَا مَثَلُ الْحَیَاهِ الدُّنْیَا کَمَاءٍ أَنزَلْنَاهُ مِنَ السَّمَاءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَبَاتُ الْأَرْضِ مِمَّا یَأْکُلُ النَّاسُ وَالْأَنْعَامُ حَتَّىٰ إِذَا أَخَذَتِ الْأَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّیَّنَتْ وَظَنَّ أَهْلُهَا أَنَّهُمْ قَادِرُونَ عَلَیْهَا أَتَاهَا أَمْرُنَا لَیْلًا أَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنَاهَا حَصِیدًا کَأَن لَّمْ تَغْنَ بِالْأَمْسِ ۚ کَذَٰلِکَ نُفَصِّلُ الْآیَاتِ لِقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ
زندگی دنیا همانند آبی ست که از آسمان نازل کرده ایم و انواع گیاهان زمین- که مردم و چارپایان میخورند- با آن درآمیخت (و رویید) تا آنکه زمین آراسته شد و کشاورزان گمان بردند بر استفاده از گیاهان توانا هستند؛ ولی فرمان ما در شب یا روز به آن رسید و بدین ترتیب گیاهان را به صورت گیاهان خشک و دروشدهای درآوردیم؛ چنانکه گویا دیروز اصلا گیاهی وجود نداشته است. اینچنین آیات را برای کسانی که میاندیشند، بیان میکنیم.

سوره یونس آیه ۲۴

 

آیه های فراوانی، پیرامون این موضوع وجود دارد.
حال که حقیقت دنیا، اینچنین است که بیان کردم و وضعیت ما و هدفی که برای آن آفریده شده ایم، آنگونه که گفتم، پس شایسته هر فرد مکلّفیست که در مسیر نیکان قرار گیرد و راه خردمندان آگاه را پیشه کند و خود را برای آنچه به آن اشاره کردم، آماده سازد و به اموری که یادآوری کردم، توجه نماید. در این راستا، درستترین و بهترین راهی که میتواند بپیماید، این است که خودش را به سنتهای راستین و درست پیامبرمان، سرور و آقای گذشتگان و آیندگان، آراسته سازد.

 

الله متعال می فرماید:

 

وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ
و با یکدیگر بر نیکی و پرهیزکاری همکاری نمایید.

سوره مائده آیه ۲

 

حدیث صحیحی از رسول الله صلی الله علیه وسلم نقل شده که فرموده است: (وَاللَّهُ فِی عَوْنِ الْعَبْدِ مَا کَانَ الْعَبْدُ فِی عَوْنِ أَخِیهِ)[۱]. یعنی: «االله بنده اش را یاری میکند، مادامی که بنده در صدد یاری برادرش باشد». همچنین فرموده است: (مَنْ دَلَّ عَلَى خَیْرٍ فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِ فَاعِلِهِ)[۲].  یعنی: «کسی که به کار نیکی راهنمایی کند، پاداشی مانند پاداش انجام دهنده آن کار خواهد داشت». و فرموده است: (مَنْ دَعَا إِلَى هُدًى, کَانَ لَهُ مِنْ الْأَجْرِ مِثْلُ أُجُورِ مَنْ تَبِعَهُ, لَا یَنْقُصُ ذَلِکَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَیْئًا)[۳] یعنی: «کسی که به سوی هدایت فرا بخواند، از پاداشی همچون پاداش کسانی که از او پیروی کنند، برخوردار می شود؛ و این، چیزی از پاداش آنها نمیکاهد». رسول الله صلی الله علیه وسلم  به علی رضی الله عنه فرمود: (فَوَ اللَّهِ لَأَنْ یُهْدَى بِکَ رَجُلٌ وَاحِدٌ خَیْرٌ لَکَ مِنْ حُمْرِ النَّعَمِ)[۴] یعنی: «به االله سوگند که اگر االله، یک نفر را به وسیله تو هدایت کند، برای تو از شتران سرخ مو بهتر است».

 

از ای نرو تصمیم گرفتم مختصری از احادیث صحیح را جمع آوری کنم که حاوی رهنمودهایی برای کسانی باشد که به آخرت روی آوردهاند؛ گزیده ای از احادیثی که آداب ظاهری و باطنی سیر و سلوک را فراهم کند و آمیزهای از بیم و نوید و دیگر آموزه های مورد نیاز سالکان و رهروان (راه حقیقت) را در خود داشته باشد: احادیثی پیرامون زهد و بی علاقگی به دنیا، مجاهدت و ریاضت نفس، تربیت و اصلاح اخلاق، پاکسازی و درمان دلها (از آلودگی ها و بیماری های اخلاقی و قلبی) و محافظت اندام (از گناه و انحراف) و برطرف کردن کجیهای رفتاری؛ و همچنین شامل دیگر مسایل اساسی و مقاصد اهل معرفت باشد.

 

بنده، خود را در اینباره ملزم و متعهد میدانم که فقط احادیثی را ذکر نمایم که صحتش، به روشنی معلوم است و برگرفته از کتابهای صحیح و مشهورِ حدیث میباشد. هر بابی را با آیه های قرآنی آغاز میکنم و هر نکتهای را که نیازمند شرح و توضیحِ معناییست، به نکات زیبا و قابل فهم می آرایم. منظورم از عبارت «متفق علیه» که در پایان برخی از احادیث آوردهام، این است که آن حدیث را بخاری و مسلم، روایت کرده اند.
امیدوارم اگر گردآوری این کتاب به انجام برسد، گردآورنده اش و هر که را به آن توجه میکند، به سوی خیر رهنمون شود و مانعش در برابر انواع بدیها و امور
هلاکت بار باشد. بنده از هر برادر و هم کیشی که از این کتاب بهره ای میبرد، درخواست میکنم که برای من، پدر و مادر، استادان و دیگر دوستانم و برای همه مسلمانان دعا کند؛ تکیه و توکل من بر االله کریم و بخشنده است و کارم را به او واگذار کردم و اطمینان و اعتماد من به اوست. االله برای من کافی، و بهترین کارساز است.

 

ولا حول ولا قوه إلا باالله العزیز الحکیم

 

منابع و مآخذ: (مقدمه مولف)

 

[۱] – صحیح مسلم – ۲۶۹۹
[۲] – صحیح مسلم – ۱۸۹۳
[۳] – صحیح مسلم – ۲۶۷۴
[۴] صحیح بخاری – ۳۷۰۱ | صحیح مسلم – ۲۴۰۶

 

مقدمه ریاض الصالحین

فهرست کتاب